Nowoczesny magazyn – co powinien zawierać?

Magazyn zdradza swój wiek nie po elewacji, lecz po sposobie, w jaki porusza się po nim towar. W nowoczesnym obiekcie dostawa nie zatrzymuje się przed zajętą rampą, pracownik nie szuka wolnego miejsca na paletę, a stan zapasów nie zmienia się dopiero po ręcznym uzupełnieniu arkusza. Budynek, wyposażenie i systemy informatyczne tworzą jeden organizm. Każdy element ma usprawniać przepływ produktów, informacji oraz ludzi.

Nowoczesny magazyn powinien więc łączyć odpowiednią infrastrukturę, przemyślany układ stref, system WMS, technologie identyfikacji towarów oraz rozwiązania automatyczne dopasowane do rodzaju operacji. Równie ważne pozostają bezpieczeństwo, możliwość zmiany aranżacji i przygotowanie obiektu na wzrost liczby zamówień.

Z artykułu dowiesz się:

1. Jakie elementy magazynu wpływają na tempo codziennych operacji.
2. Za co odpowiada system WMS i dlaczego sam program nie wystarczy.
3. Kiedy automatyzacja magazynu faktycznie usprawnia pracę.
4. Jak kody, skanery i RFID pomagają kontrolować przepływ towarów.
5. Co odróżnia magazyn klasy A od obiektu, który jedynie wygląda nowocześnie.
6. Jak przygotować powierzchnię na robotyzację oraz dalszy rozwój działalności.

Nowoczesność zaczyna się od ruchu

W magazynie niemal wszystko jest ruchem. Towar przyjeżdża, przechodzi kontrolę, trafia do odpowiedniej lokalizacji, czeka na kompletację, a następnie rusza w stronę pakowania i wysyłki. Jeżeli którakolwiek część tej drogi została źle zaplanowana, problem zaczyna wędrować razem z produktem.

Za mała strefa przyjęć szybko zapełnia się paletami. Krzyżujące się trasy wózków wydłużają przejazdy i zwiększają ryzyko kolizji. Towar o dużej rotacji umieszczony na końcu hali codziennie dokłada operatorom setki niepotrzebnych metrów. Nawet najlepsze urządzenia nie naprawią układu, który od początku działa przeciwko użytkownikom.

Dlatego projektowanie nowoczesnego magazynu zaczyna się od analizy procesów. Trzeba wiedzieć, ile dostaw dociera do obiektu, jak długo trwa ich obsługa, w jaki sposób towary są składowane oraz jak zmienia się natężenie pracy w ciągu dnia lub sezonu. Dopiero wtedy można ustalić rozmieszczenie stref i dobrać technologie.

Dobrze zaplanowany przepływ jest czytelny. Towar porusza się możliwie krótką drogą, operacje nie nakładają się na siebie, a przestrzeń wspiera kolejność wykonywanych zadań. W takim obiekcie nawet moment zwiększonego obciążenia nie zamienia hali w miejsce pełne improwizowanych decyzji.

Budynek, który nie ogranicza operacji

Nowoczesne magazyny muszą być przygotowane na ciężar regałów, intensywny ruch urządzeń transportowych oraz częste zmiany obciążenia. Z tego powodu parametry techniczne hali wpływają bezpośrednio na to, jakie procesy będzie można w niej prowadzić.

Wysokość składowania określa możliwość wykorzystania kubatury obiektu. Nośność i równość posadzki decydują o rodzaju regałów oraz urządzeń, które mogą pracować w hali. Siatka słupów wpływa natomiast na szerokość korytarzy, rozmieszczenie stref i swobodę późniejszych zmian. Liczą się również doki przeładunkowe, bramy z poziomu zero, place manewrowe oraz odpowiednia liczba miejsc dla samochodów ciężarowych.

Nie są to efektowne elementy magazynu. Rzadko pojawiają się na zdjęciach promujących robotyzację. To jednak właśnie od nich zależy, czy firma będzie mogła zastosować wyższe regały, rozbudować linię przenośników albo wprowadzić urządzenia wymagające bardzo równej nawierzchni.

Istotna jest również infrastruktura techniczna. Instalacja elektryczna powinna wytrzymać rosnące zapotrzebowanie na energię, a sieć zapewniać stabilną komunikację między terminalami, czujnikami i systemami. Oświetlenie LED ułatwia pracę, ogranicza zużycie energii i pozwala doświetlić poszczególne strefy zgodnie z ich przeznaczeniem. W obiektach o szczególnych wymaganiach dochodzą do tego instalacje odpowiedzialne za temperaturę, wilgotność lub jakość powietrza.

Budynek nie wykonuje operacji magazynowych. Może jednak sprawić, że każda z nich będzie prostsza albo niepotrzebnie trudna.

WMS, czyli magazyn zapisany w danych

Jeżeli hala jest ciałem magazynu, system WMS pełni funkcję jego pamięci. Warehouse Management System gromadzi informacje o przyjęciach, lokalizacji produktów, zapasach, kompletacji i wysyłkach. Na tej podstawie może wskazywać pracownikom kolejne zadania oraz aktualizować stan towarów po wykonaniu operacji.

Dobrze skonfigurowany WMS odpowiada na podstawowe pytania bez wysyłania kogokolwiek między regały. Pokazuje, czy produkt znajduje się w magazynie, ile sztuk jest dostępnych, gdzie zostały umieszczone i czy część zapasu nie została już przypisana do zamówienia. Pozwala także odtworzyć drogę konkretnej partii, co ma szczególną wartość w branżach wymagających kontroli terminów ważności lub numerów seryjnych.

System nie powinien jednak działać jak cyfrowa wyspa. WMS może wymieniać dane z systemem ERP, platformą sprzedażową, oprogramowaniem transportowym oraz urządzeniami pracującymi w hali. Informacja o nowym zamówieniu trafia wtedy do magazynu bez ręcznego przepisywania, a zakończenie kompletacji może automatycznie uruchomić następny etap obsługi.

Nowoczesne systemy zarządzania magazynem mogą również współpracować z przenośnikami, sorterami i systemami sterującymi automatyką. Samo wdrożenie WMS nie gwarantuje jednak porządku. Najpierw trzeba uporządkować strukturę lokalizacji, zasady odkładania towarów i obieg informacji. Program utrwala logikę procesu. Jeżeli proces został źle pomyślany, system będzie jedynie szybciej powielał jego niedoskonałości.

Każdy towar potrzebuje cyfrowej tożsamości

System może wskazać właściwą lokalizację, ale musi jeszcze wiedzieć, z jakim produktem ma do czynienia. Temu służą technologie identyfikacji towarów.

Najbardziej rozpowszechnionym rozwiązaniem pozostają kody kreskowe. Etykieta połączona ze skanerem umożliwia potwierdzenie przyjęcia, odłożenia, pobrania i wydania produktu. Każde skanowanie pozostawia w systemie ślad, dzięki czemu stan magazynowy zmienia się wraz z fizycznym ruchem towaru.

Coraz większą rolę odgrywają także kody dwuwymiarowe. Mogą pomieścić więcej informacji niż tradycyjny kod kreskowy, a ich zastosowanie ułatwia zapis danych o partii lub terminie ważności. Wybór rodzaju oznaczenia powinien wynikać z tego, co dokładnie ma zostać zidentyfikowane i na którym etapie procesu.

Inną możliwość daje RFID, czyli identyfikacja radiowa. Znacznik nie musi znajdować się bezpośrednio przed skanerem, a czytnik może odczytać wiele oznaczeń znajdujących się w jego zasięgu. Według GS1 rozwiązanie może być szczególnie przydatne w dużych obiektach, w których ręczne skanowanie każdego produktu zajmowałoby wiele godzin.

RFID nie zastępuje jednak kodów w każdym magazynie. Jest bardziej wymagające pod względem wdrożenia, a skuteczność odczytu zależy między innymi od rodzaju opakowań i otoczenia. Technologię identyfikacji należy więc dobrać do konkretnego przepływu, zamiast traktować ją jako obowiązkowy symbol nowoczesności.

Automatyzacja powinna usuwać powtarzalność

Automatyzacja magazynu bywa przedstawiana za pomocą robotów przemieszczających się między regałami. To najbardziej widowiskowa część zmiany, ale nie zawsze pierwsza, od której warto zacząć.

Automatyzować można także mniej spektakularne czynności. System może sam przydzielać zadania, ustalać kolejność kompletacji albo kierować przesyłki do właściwej strefy. Tak rozumiana automatyzacja procesów magazynowych zaczyna się znacznie wcześniej niż zakup robota.

Najlepszym kandydatem do automatyzacji jest operacja powtarzalna, częsta i oparta na jasnych regułach. Może to być przewożenie pojemników między tymi samymi punktami albo sortowanie paczek według ustalonych kierunków wysyłki. Maszyna przejmuje stały fragment procesu, a pracownicy mogą zająć się zadaniami wymagającymi oceny sytuacji, kontroli jakości lub reagowania na odstępstwa.

W nowoczesnych magazynach wykorzystuje się między innymi autonomiczne roboty mobilne AMR. Poruszają się po wyznaczonym obszarze i mogą omijać przeszkody, dlatego łatwiej włączyć je do istniejącej hali niż system oparty na stałej trasie. Nie każda operacja potrzebuje jednak robota. Przy mniejszej liczbie zamówień podobny efekt może przynieść zmiana rozmieszczenia asortymentu lub lepsze grupowanie zleceń.

Technologia powinna rozwiązywać konkretny problem. Inaczej staje się drogim dodatkiem, który nadal trzeba obsługiwać, serwisować i zasilać danymi.

Bezpieczeństwo trzeba wpisać w układ hali

Wydajność kończy się tam, gdzie pracownik musi wejść na trasę rozpędzonego wózka, aby wykonać swoje zadanie. Dlatego organizacja ruchu należy do podstawowych cech nowoczesnego obiektu.

Drogi piesze i trasy urządzeń transportowych powinny być rozdzielone, dobrze oznaczone oraz widoczne także w miejscach o ograniczonej perspektywie. Bariery chronią strefy pracy ludzi, a zabezpieczenia regałów zmniejszają skutki przypadkowych uderzeń. Przydatne są również czujniki, systemy kontroli dostępu i rozwiązania ostrzegające o ruchu pojazdu.

Bezpieczeństwo obejmuje też towary i sam budynek. Instalacja tryskaczowa, właściwie dobrana odporność ogniowa, monitoring oraz kontrola warunków przechowywania chronią zapasy przed skutkami pożaru, awarii albo nieautoryzowanego dostępu. W magazynach obsługujących żywność, farmację lub towary wrażliwe dochodzi do tego stały pomiar temperatury i możliwość odtworzenia historii warunków.

Nowoczesne technologie w magazynie pomagają szybciej wykryć odchylenie. Czujnik może zgłosić zmianę temperatury, zanim pracownik zauważy ją podczas obchodu. System może też wskazać urządzenie, które porusza się w niewłaściwej strefie. Nadal potrzebne są procedury oraz osoby odpowiedzialne za reakcję. Alarm bez ustalonego sposobu działania jest tylko kolejnym komunikatem na ekranie.

Co właściwie daje magazyn klasy A?

Określenie „magazyn klasy A” odnosi się przede wszystkim do standardu technicznego i lokalizacyjnego nieruchomości. Taki obiekt zapewnia parametry potrzebne do prowadzenia intensywnych operacji, na przykład odpowiednią wysokość składowania, nośną posadzkę, dogodną siatkę słupów, dostęp do doków oraz zabezpieczenia przeciwpożarowe.

W obiektach Hillwood parametry są podawane indywidualnie dla każdej inwestycji. Przykładowo Hillwood Stryków oferuje wysokość składowania 10 metrów, siatkę słupów 12 na 24 metry, posadzkę o nośności 6 ton na metr kwadratowy, oświetlenie LED oraz instalację tryskaczową. Pokazuje to, jak standard budynku tworzy podstawę dla wyposażenia i organizacji operacji.

Sam magazyn klasy A nie staje się jednak automatycznie inteligentnym centrum logistycznym. Hala może zapewnić odpowiednią wysokość, zasilanie i układ, lecz dopiero użytkownik wypełnia ją regałami, systemami, urządzeniami oraz procedurami. Standard nieruchomości otwiera możliwości. O sposobie ich wykorzystania decyduje projekt operacyjny.

Wyposażenie nowoczesnego magazynu powinno dać się zmieniać

Firma może dziś obsługiwać dostawy paletowe, a za dwa lata rozwinąć sprzedaż pojedynczych produktów. Liczba indeksów rośnie, zamówienia stają się mniejsze, za to pojawiają się częściej. Magazyn zaprojektowany wyłącznie dla obecnego modelu szybko zaczyna ograniczać rozwój.

Elastyczność nie oznacza pustej przestrzeni czekającej na nieznaną przyszłość. Oznacza możliwość przesunięcia granic stref, rozbudowania regałów, doprowadzenia dodatkowego zasilania lub włączenia nowych urządzeń do systemu. Przydają się modułowe rozwiązania oraz infrastruktura, która nie wymaga przebudowy połowy hali przy każdej zmianie procesu.

Warto również zostawić miejsce dla danych. Wraz z rozwojem magazynu rośnie liczba terminali, czujników, urządzeń i komunikatów przesyłanych między systemami. Stabilna sieć oraz możliwość integracji oprogramowania stają się równie ważne jak dodatkowe metry powierzchni.

Skalowanie nie zawsze oznacza wynajęcie większego obiektu. Czasem firma może zwiększyć liczbę obsługiwanych zamówień dzięki lepszemu wykorzystaniu wysokości, zmianie sposobu kompletacji albo automatyzacji jednego wąskiego gardła. Nowoczesna hala daje przestrzeń do wykonania takiego ruchu bez zatrzymywania całej operacji.

Dobry magazyn nie próbuje być futurystyczny

Najważniejsze elementy magazynu tworzą spójną całość. Budynek zapewnia warunki techniczne, układ hali prowadzi towar możliwie krótką drogą, WMS zarządza informacją, identyfikacja potwierdza każdą operację, a automatyka przejmuje zadania, które rzeczywiście warto powtarzać maszynowo.

Nie chodzi o zgromadzenie jak największej liczby technologii. Magazyn wyposażony w roboty nadal może działać wolno, jeżeli dane o zapasach są nieaktualne, strefa przyjęć zbyt mała, a trasy urządzeń krzyżują się z ruchem pieszym. Z kolei dobrze zaprojektowany obiekt może osiągać wysoką wydajność przy znacznie prostszym wyposażeniu.

W Hillwood patrzymy na nowoczesną powierzchnię magazynową właśnie w ten sposób. Powinna wspierać bieżące operacje, ale również pozostawiać miejsce na kolejną linię regałów, nowy system kompletacji lub zmianę modelu dystrybucji. Technologia może się zestarzeć. Dobrze przygotowany budynek pozwala ją wymienić i ruszyć dalej.